Gebiedsgericht Grondwaterbeheer: Kans of Knelpunt voor jouw Bemaling?

de paarse arcering zijn de gebiedsgericht grondwaterbeheer, waarbij stippen arcering niet zeker is (nog niet bevestigd)

Gebiedsgericht grondwaterbeheer in Nederland: een verkenning van verschillen, ambities en transparantie

Voor Loots Grondwatertechniek begon onze kennismaking met gebiedsgericht grondwaterbeheer in Utrecht – een gebied dat in de sector bijna synoniem is geworden met de Biowasmachine. Niet alleen omdat Utrecht een van de bekendste voorbeelden is, maar ook omdat er in het centrum altijd veel gebeurt. De Biowasmachine maakt bemalingen eenvoudiger doordat een grotere verplaatsing van verontreinigingen binnen het gebied wordt toegestaan. Dat geeft ruimte aan bouwprojecten en versnelt besluitvorming.

Later kwamen we in Woerden opnieuw in aanraking met gebiedsgericht grondwaterbeheer, ditmaal in relatie tot de VOCL‑verontreiniging. In tegenstelling tot Utrecht bleek het systeem hier minder zichtbaar en minder actief gepromoot. Interessant is dat Woerden een ander ambitieniveau hanteert: waar Utrecht bemalingen faciliteert, maakt Woerden deze juist complexer. Dat leidt enerzijds tot meer natuurlijke afbraak van VOCL, maar anderzijds ook tot hogere kosten en beperkingen voor bouwprojecten.

Deze verschillen riepen bij ons een bredere vraag op: hoeveel gemeenten in Nederland werken eigenlijk met gebiedsgericht grondwaterbeheer, en welke spelregels hanteren zij? Zijn deze regels vooral ondersteunend voor ruimtelijke ontwikkelingen, of vormen ze juist een drempel?

Na uitgebreid onderzoek (variërend van openbare bronnen tot directe navraag) kwamen we tot een lijst van 25 gemeenten waar gebiedsgericht grondwaterbeheer aanwezig is of vermoedelijk wordt toegepast. Slechts tien daarvan publiceren hun beleid of gebiedsafbakening online. Omdat wij regelmatig betrokken zijn bij calamiteiten (zoals lekke gasleidingen) en bij projecten in de planfase (zoals woningbouw), is inzicht in deze gebiedsgerichte kaders essentieel. Daarom hebben we aanvullende informatie opgevraagd bij de betreffende gemeenten.

Onderstaand de meest recente stand van zaken.

Gemeenten met gebiedsgericht grondwaterbeheer

(jaar van vaststelling of laatste update)

• Almelo – 2022

• Apeldoorn – 2012

• Arnhem – 2011

• Assen – 2019

• De Kempen – 2012

• Eindhoven – 2021

• Emmen – 2019

• Enschede – Centrum 2019, Roombeek 2013

• Etten-Leur – 2008

• Het Gooi – 2015

• Maastricht – 2014

• Rotterdam (Havenbedrijf) – 2022

• Utrecht – 2015

• Woerden – 2022

• Emmen – 2022

Gemeenten zonder gebiedsgericht grondwaterbeheer

(voor zover bekend, specifiek in relatie tot grondwaterverontreinigingen en bemalingen)

• Gouda

• Haarlem

Gemeenten met gebiedsgericht grondwaterbeheer, maar die aangegeven hebben dit niet te delen

• Coevorden

• Dordrecht (via omgevingsdienst OZHZ)

Gemeenten waar mogelijk gebiedsgericht grondwaterbeheer bestaat, maar waar nog geen reactie is ontvangen

• Amersfoort

• Hengelo

• Hoogeveen

• Nijmegen

• ’s‑Hertogenbosch

• Tilburg

• Zwolle

Tot slot

Stand van zaken: 19‑5‑2025.

Loots Grondwatertechniek kan niet uitsluiten dat gebiedsgericht grondwaterbeheer in sommige gemeenten ontbreekt, inmiddels is vervallen of juist nieuw is vastgesteld. Wij streven naar een zo volledig mogelijk overzicht. Heeft u aanvullende informatie of ziet u onjuistheden? Laat het ons weten, wij vullen het overzicht graag aan.